Markmið: Að tryggja sanngjarna og sjálfbæra tekjuöflun ríkissjóðs af umferð með kílómetragjaldi sem endurspeglar raunverulega notkun vegakerfisins og stuðlar að orkuskiptum.

Helstu breytingar og nýjungar: Lagt er til að tekið verði upp kílómetragjald á öll skráningar- og skoðunarskyld ökutæki frá 1. júlí 2025. Gert er ráð fyrir að gjaldið hækki í þrepum eftir þyngd ökutækis og verði á bilinu 6,7–43,56 krónur á hvern ekinn kílómetra. Samhliða er gert ráð fyrir að vörugjald af eldsneyti falli niður og að kolefnisgjald hækki um rúmlega 25% til samræmis við verð á losunarheimildum. Sérstaklega er kveðið á um fasta gjaldflokka fyrir tímabundin ökutæki hér á landi.

Breytingar á lögum og tengd mál: Um er að ræða ný lög og við gildistöku þeirra falla úr gildi lög um olíugjald og kílómetragjald, nr. 87/2004, og lög um kílómetragjald vegna notkunar hreinorku- og tengiltvinnbifreiða, nr. 101/2023. Jafnframt verða breytingar á lögum um vörugjald af ökutækjum, eldsneyti o.fl, nr. 29/1993, og lögum um umhverfis- og auðlindaskatta, nr. 129/2009.

Kostnaður og tekjur: Gert er ráð fyrir að tekjur ríkissjóðs aukist um tæplega 2,5 milljarða kr. þegar nýtt kerfi verður komið í fullan rekstur eða um 1,2 milljarða kr. árið 2025. Einnig er áætlað að breytingarnar hafi hliðaráhrif á tekjuskatt og veiðigjald sem komi inn með tímatöf árin þar á eftir. Áætlaður stofn- og rekstarkostnaður hjá Skattinum er 120 milljónir kr. árið 2025 og 140-175 milljónir kr. frá árinu 2026. Hjá Samgöngustofu er kostnaður áætlaður 25-30 milljónir kr. árið 2025 og 15-20 milljónir kr. á ári eftir það. Hjá Fjársýslu ríkisins er gert ráð fyrir kostnaði upp á 80-100 milljónir kr. árið 2025 og 110-150 milljónir kr. frá árinu 2026.

Aðrar upplýsingar: Vegir okkar allra. Upplýsingavefur um innleiðingu nýs samræmds kerfis gjaldtöku fyrir notkun vegasamgangna.

Afgreiðsla: Afgreitt úr nefnd til 2. umræðu.

Efnisflokkar: Atvinnuvegir: Ferðaþjónusta  |  Umhverfismál: Mengun  |  Umhverfismál: Orkumál og auðlindir  |  Samgöngumál: Samgöngur  |  Hagstjórn: Skattar og tollar  |  Atvinnuvegir: Viðskipti